Het kindgesprek bij de rechtbank: kinderen vanaf 8 jaar krijgen een stem

Bij familierechtelijke procedures staat het belang van het kind centraal. Daarom voerde de wetgever per 1 juli 2025 een belangrijke verandering door: de leeftijdsgrens voor het kindgesprek bij de rechtbank ging van twaalf naar acht jaar. Hierdoor kunnen ook jongere kinderen hun stem laten horen in procedures die grote invloed hebben op hun dagelijks leven.

Wat is een kindgesprek?

Een kindgesprek is een kort, informeel gesprek tussen een minderjarig kind en de rechter. Het vindt plaats tijdens familierechtelijke procedures. Denk bijvoorbeeld aan een echtscheiding, een conflict over gezag of omgang, of een maatregel zoals ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing. De rechter wil het kind betrekken bij de procedure en ruimte bieden voor het eigen verhaal.

Belangrijk: het kindgesprek is geen verhoor. Het kind hoeft geen keuzes te maken en geen partij te kiezen tussen ouders. De rechter luistert naar wat het kind bezighoudt en neemt dit mee in de uiteindelijke beslissing.

Voor welke kinderen is het kindgesprek bedoeld?

In beginsel ontvangen kinderen vanaf acht jaar automatisch een uitnodiging voor een kindgesprek bij de rechtbank. De rechtbank stuurt deze uitnodiging meestal rechtstreeks naar het kind, in eenvoudige en begrijpelijke taal. Gaat de procedure alleen over alimentatie? Dan geldt een hogere leeftijdsgrens van zestien jaar.

Het kindgesprek is overigens niet verplicht. Een kind mag ervoor kiezen om niet te komen. Daarnaast kan het kind zijn of haar mening ook schriftelijk delen, bijvoorbeeld via een brief of e-mail aan de rechter. Ook deze schriftelijke inbreng neemt de rechter serieus mee bij de beoordeling van de zaak.

Hoe verloopt het gesprek bij de rechtbank?

Het kindgesprek vindt plaats in het gerechtsgebouw, in een rustige en zo veel mogelijk kindvriendelijke ruimte. Meestal zijn alleen de rechter en een griffier aanwezig. Ouders of verzorgers nemen niet deel aan het gesprek. Zo kan het kind vrij spreken, zonder druk te ervaren. Bovendien draagt de rechter geen toga, om de sfeer zo toegankelijk mogelijk te houden.
Het gesprek duurt gemiddeld ongeveer twintig minuten. De rechter stelt eenvoudige, open vragen. Hoe gaat het met het kind? Hoe ervaart het de thuissituatie? Zijn er zaken waar volgens het kind rekening mee moet komen? Vervolgens bespreekt de rechter met het kind wat wel en niet met de ouders gedeeld mag worden. Dit beschermt het kind tegen spanningen of loyaliteitsconflicten.

De rol van ouders

Voor ouders kan het idee dat hun kind met de rechter spreekt best spannend zijn. Toch is het goed om te weten dat het kindgesprek niet dient om ouders te beoordelen. Het kind draagt ook geen verantwoordelijkheid voor de uitkomst van de procedure.

Hoe kunt u uw kind het beste ondersteunen? Leg rustig uit wat het gesprek inhoudt, zonder verwachtingen te scheppen over wat het kind wel of niet zou moeten zeggen. Het helpt als uw kind weet dat eerlijk zijn voldoende is. Er bestaan geen goede of foute antwoorden.

Wat kan een kind verwachten?

Om kinderen goed voor te bereiden, ontwikkelde de Rechtspraak een kindvriendelijk animatiefilmpje. In dit filmpje legt de Rechtspraak uit wat een kindgesprek is en hoe zo’n gesprek verloopt. Dit helpt om onzekerheid en spanning te verminderen en maakt het gesprek voorspelbaarder. Bekijk het filmpje hier.

Heeft u vragen over het kindgesprek bij de rechtbank of over een familierechtelijke procedure waarbij kinderen betrokken zijn? Neem dan gerust contact met ons op.