Algemene voorwaarden opstellen als ondernemer of zzp’er: dit moet je weten

Algemene voorwaarden lijken misschien een formaliteit, maar spelen in de praktijk een cruciale rol bij juridische geschillen. Ze kunnen aansprakelijkheid beperken, de toegang tot de rechter beïnvloeden via een arbitrageclausule en bepalen welke rechter bevoegd is en welk recht van toepassing is bij een geschil. Kort gezegd: goede algemene voorwaarden helpen om jouw onderneming beter te beschermen.

Lees je dit en denk je: algemene voorwaarden? Die heb ik al? Stel jezelf dan ook de vraag of die voorwaarden nog wel up-to-date zijn en of je ze op de juiste manier gebruikt. In de wet staan namelijk veel bepalingen over hoe algemene voorwaarden moeten worden gebruikt en wat daar wel en niet in mag staan. Onjuist gebruik of een verkeerde inhoud kan gevolgen hebben voor de geldigheid en toepasselijkheid.

Dat bleek recent nog uit een uitspraak van de Rechtbank Midden-Nederland van 21 januari 2026. Die uitspraak past binnen een bredere lijn in de rechtspraak, waarin de rechter ambtshalve oordeelde dat de betreffende bepaling in strijd was met de wet. Met als gevolg dat het voor eiser snel ophield. In deze blog ga ik kort in op het belang, de vormvereisten en het gebruik van algemene voorwaarden.

Wanneer zijn algemene voorwaarden geldig?

In B2C-verhoudingen (bedrijf-consument) zal de rechter op grond van Richtlijn 93/13/EEG, de redelijkheid en billijkheid en andere wettelijke bepalingen de algemene voorwaarden ambtshalve toetsen om te beoordelen of deze eerlijk zijn en op de juiste wijze zijn gebruikt. Een ambtshalve toetsing betekent dat de rechter, zonder dat één van de partijen daarom vraagt, toetst aan de wet en andere relevante regelgeving.

Daarnaast kan het ook in B2B-verhoudingen voorkomen dat de rechter oordeelt dat bepaalde bedingen in de algemene voorwaarden vernietigbaar zijn, of dat door onjuist gebruik geen beroep meer kan worden gedaan op de algemene voorwaarden omdat zij niet op de juiste wijze zijn toegepast. Deze toets gebeurt niet ambtshalve, maar op verzoek van de wederpartij.

Wat mag er niet in de algemene voorwaarden?

De wet stelt duidelijke grenzen aan wat er in algemene voorwaarden mag staan. In B2C-verhoudingen spelen drie lijsten een belangrijke rol:

• de zwarte lijst;
• de grijze lijst;
• de Europese blauwe lijst.

De zwarte lijst bevat bedingen die altijd onredelijk zijn, de grijze lijst bevat bedingen die vermoed worden onredelijk te zijn en de blauwe lijst geeft op EU-niveau voorbeelden van oneerlijke bepalingen.

Voor ondernemers en zzp’ers betekent dit vooral dat je goed moet nagaan of belangrijke bepalingen, zoals aansprakelijkheidsbeperkingen, schadevergoedingsclausules of wijzigingsbevoegdheden, niet te ver gaan of te ruim zijn geformuleerd. In de praktijk sneuvelen veel van dit soort bepalingen, omdat zij zorgen voor een te grote verstoring van het contractuele evenwicht.

Hoe gebruik je algemene voorwaarden op de juiste manier?

Wanneer je algemene voorwaarden gebruikt, moeten deze eerst van toepassing worden verklaard. Dat kan rechtstreeks in de overeenkomst, maar bijvoorbeeld ook onderaan een e-mail: “Op onze diensten zijn onze algemene voorwaarden van toepassing.” Daarna moeten de voorwaarden ter hand worden gesteld. Dat betekent dat de klant, of dat nu een consument of zakelijke partij is, de voorwaarden vóór het sluiten van de overeenkomst moet kunnen inzien.

Dat mag in sommige gevallen ook digitaal, bijvoorbeeld via een duidelijke link of verwijzing naar een webpagina. Welke manier moet worden gebruikt, hangt af van de dienstverlening. Een parkeergarage doet dit bijvoorbeeld anders dan een schilder of een advocatenkantoor.

Voor zakelijke partijen geldt een versoepeling: als de voorwaarden eenmaal correct zijn verstrekt aan een zakelijke partij, hoeft dit bij een nieuwe overeenkomst niet opnieuw te gebeuren, zolang de voorwaarden ongewijzigd zijn. Wel moeten de algemene voorwaarden bij die nieuwe overeenkomst opnieuw van toepassing worden verklaard.

Conclusie: voorkom juridische risico’s met goede algemene voorwaarden

Het is om die reden cruciaal om als ondernemer of zzp’er goede, actuele algemene voorwaarden te hebben én deze op de juiste wijze te gebruiken. De gevolgen van verouderde of onjuist gebruikte voorwaarden kunnen groot zijn.

Wil je algemene voorwaarden opstellen, laten controleren of laten beoordelen of jouw huidige voorwaarden nog passend en juridisch actueel zijn? Neem dan gerust contact op met een ondernemingsrecht advocaat van EBH Legal. Dit kan via het contactformulier onder deze blogpost.