Erfbelasting voor een niet-erkend biologisch kind: hoe zit dat?

U heeft een biologisch kind, maar u heeft dit kind om welke reden dan ook nooit erkend als uw wettige kind. Toch wilt u dat dit kind uw erfgenaam wordt. Wat betekent dat dan voor de erfbelasting?

De Hoge Raad heeft zich over die vraag uitgesproken. De uitkomst is juridisch opvallend: hoewel sprake kan zijn van familieleven en biologische verwantschap, betekent dat nog niet automatisch dat een niet-erkend biologisch kind voor de erfbelasting ook als “kind” wordt behandeld.

Wat speelde er in deze zaak?

De erflater en de moeder hadden samen, buiten huwelijk, een zoon gekregen. De erflater heeft de zoon nooit erkend, omdat de moeder daar in eerste instantie geen toestemming voor wilde geven. Daarna kon erkenning niet meer plaatsvinden, omdat de nieuwe partner van de moeder de zoon al had erkend. Volgens de Nederlandse wet kunnen er namelijk maar twee juridische ouders zijn.

De biologische zoon maakte wel deel uit van het familieleven van de erflater. Daarom had de erflater hem in zijn testament tot erfgenaam benoemd.

Toch werd de zoon door de Belastingdienst voor de erfbelasting niet aangemerkt als “kind”. Voor de erfbelasting werd hij behandeld alsof hij juridisch geen kind van de erflater was. Daardoor moest hij aanzienlijk meer erfbelasting betalen dan wanneer hij wél als wettig kind zou zijn aangemerkt.

Wat vonden de rechtbank en het hof?

De rechtbank oordeelde dat, hoewel sprake was van biologische verwantschap tussen zoon en erflater, de zoon geen wettig kind was. Daarom viel hij volgens de rechtbank in de hoogste categorie voor de erfbelasting en niet in de categorie “kind”.

Het hof keek daar anders naar. Volgens het hof moest de zoon voor de erfbelasting wél als kind worden gezien. Het hof oordeelde dat ook biologische kinderen onder de categorie “kind” zouden moeten vallen.

De Belastinginspecteur ging vervolgens in cassatie bij de Hoge Raad.

Wat zegt de Hoge Raad?

De Hoge Raad oordeelde dat het verschil tussen erkende en niet-erkende biologische kinderen in strijd is met het discriminatieverbod en het recht op familieleven uit het EVRM.

Toch leidde dat in deze zaak niet tot het gewenste resultaat voor de zoon. De Hoge Raad oordeelde namelijk ook dat een niet-erkend biologisch kind voor de erfbelasting nog steeds niet onder de categorie “kind” valt, maar in de hoogste categorie wordt belast.

Volgens de Hoge Raad gaat het opheffen van deze discriminatie de bevoegdheid van de rechter te buiten. Daarbij wees de Hoge Raad op bredere maatschappelijke en familierechtelijke ontwikkelingen, zoals de positie van buitenhuwelijkse kinderen en meeroudergezinnen. Het is volgens de Hoge Raad aan de wetgever om hierin keuzes te maken.

De zoon kreeg dus op zichzelf gelijk in zijn stelling dat sprake was van discriminatie, maar dat leverde hem uiteindelijk geen lagere erfbelasting op.

Wat betekent dit in de praktijk?

Deze uitspraak maakt duidelijk dat biologische verwantschap en feitelijk familieleven niet altijd voldoende zijn om voor de erfbelasting als kind te worden behandeld.

Dat kan grote financiële gevolgen hebben. Zeker als iemand ervan uitgaat dat een benoeming in een testament voldoende is om een biologisch kind ook fiscaal in dezelfde positie te brengen als een erkend kind. Deze uitspraak laat zien dat dat niet vanzelfsprekend is.

Juist daarom is het verstandig om bij vragen over een testament, erfgenamen en de fiscale gevolgen van een nalatenschap tijdig juridisch advies in te winnen. Zo kunt u beter beoordelen of uw wensen juridisch én fiscaal goed op elkaar aansluiten.

Heeft u vragen over een erfenis, testament of de positie van een biologisch kind binnen het erfrecht? Neem dan vrijblijvend contact op met een van de erfrechtspecialisten van EBH Legal.

Deze blog is algemeen van aard en er kunnen geen rechten aan worden ontleend.